Patineren en bijkleuren in Liempde
Patineren en bijkleuren in Liempde en omgeving: een nieuwe steen of een oude reparatie steekt af tegen de rest. Daarom kleur ik ze bij met kwast en penseel, zodat ze niet meer opvallen.
Verderop staat een video die laat zien hoe dat gaat.


In het kort: wat is patineren van baksteen?
Patineren geeft nieuw of gerepareerd metselwerk ouderdom, zodat het opgaat in de oude gevel. Bijkleuren past de kleur aan van een plek die afwijkt, zoals een oude reparatie. Daarna valt het verschil nauwelijks nog op.
Beveelt mij aan in haar rapporten
Ik werk volgens hun richtlijnen
Onderaannemer voor hun restauratie-aannemers
VCA voor leidinggevenden
- Sinds 2005eigen bedrijf
- 10 jaar garantievolgens mijn voorwaarden
Waarom een nieuwe steen opvalt
Een oude gevel heeft in de loop der tijd een laagje gekregen: de patina. Dat laagje maakt de gevel doorleefd. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed rekent het daarom tot de waarde van een historische gevel. Een nieuwe steen heeft die laag nog niet, en een reparatie van jaren geleden kan een andere kleur hebben.
Wat een gevel nodig heeft, verschilt ook per plaats. In de dorpen hier in Brabant is het metselwerk vaak eenvoudig, terwijl Den Bosch veel meer sierwerk en detail heeft. Ook het zand telt mee, want in oude voegen rond Liempde zit meestal fijn klapzand uit de grond. Volgt een reparatie die kleur en structuur niet, dan springt ze eruit.
Wijkt alleen de kleur af, dan hoeft zo'n steen er niet uit. Bijkleuren is de kleinere ingreep, en daar kies ik voor waar het kan. Ik werk alleen op de plekken die afwijken, zodat de patina eromheen blijft zitten. De RCE noemt zelf ook het bijkleuren van delen die te licht of te donker zijn.


Eerdere reparaties bijkleuren
Bij een reparatie van vroeger kijk ik eerst wat erin zit, want in een kalkgevel hoort nagenoeg geen cement. Zit er cement in, dan kijk ik of die reparatie eruit moet. Is alleen de kleur het probleem, dan kleur ik de plek bij met kwast en penseel, zonder iets te vervangen.
De ERM-richtlijn ziet bijkleuren vooral als oplossing voor een gevel met verspreid vervangen stenen, of met veel verschillende reparaties. Daar hoort volgens die richtlijn een proef bij. En de pigmenten moeten tegen kalk kunnen, zodat ze het vochtgedrag van de steen niet verstoren.
Bij mijn eigen werk kan bijkleuren de laatste stap zijn. Na scheurherstel of een steenreparatie kleur ik zo nodig nog bij, zodat ook die reparatie niet opvalt.


[...] Tevens de waterkeringen van de vensterbanken bij gekleurd en dat ziet er heel mooi uit en alles loopt heel mooi mee met de voegkleuren van het huis. [...]
Bakstenen verouderen
Soms heeft een nieuwe steen wel de goede kleur, maar ziet hij er te nieuw uit. Daarvoor heb ik zelf een techniek ontwikkeld. Ik maak de steen ouder en geef de stenen verschillende tinten, net als de doorleefde stenen eromheen.
Zo past de nieuwe steen bij zijn buren. Kijk maar in de video.

Wat kost patineren of bijkleuren?
Het aantal plekken telt mee, en of er een steiger moet komen. Maar gaat het samen met ander werk, zoals een steen of een scheur herstellen, dan staat die steiger er al.
Wat het precies kost, staat in de offerte. Hoe het hele traject gaat, van de eerste foto tot de oplevering, leest u bij oude gevels laten restaureren.
Vragen over patineren en bijkleuren
Nieuwe stenen hebben een andere tint dan de rest, bijvoorbeeld bij een dichtgemetseld raam. Is dat op te lossen?
Meestal wel: met kwast en penseel kleur ik de nieuwe stenen bij in de tint van de gevel eromheen. Dat werkt ook bij een groter stuk nieuw metselwerk, zoals een raam dat later is dichtgemetseld. Stuur dus gerust een foto, zodat ik zie of bijkleuren genoeg is of dat de stenen ook ouder moeten lijken.
Wat is het verschil tussen patineren en bijkleuren?
Patineren gaat over ouderdom, bijkleuren over kleur. Een nieuwe steen kan dus de goede tint hebben en toch te nieuw ogen, en dan helpt patineren. Een reparatie van vroeger wijkt juist vaak af in kleur, en die kleur ik bij. Soms is bij één plek allebei nodig: de kleur én de ouderdom van de gevel eromheen.
Hoe krijgt een reparatie de juiste tint?
Bij een nieuwe reparatie zit de kleur vooral in de mortel en het zand, want die meng ik op kleur. Een bestaande reparatie die afwijkt, kleur ik achteraf bij met kwast en penseel. Haalt het zand de oude kleur niet, dan help ik met pigment. Daarmee kan ik een reparatie ook wat ouder laten lijken.
Reinigt u de gevel eerst?
Nee, gevels reinigen doe ik niet, ook niet vóór het bijkleuren.
Mag de gevel van een monument worden bijgekleurd?
Volgens de ERM-richtlijn kan dat, als de kleur vooraf is vastgelegd en zo nodig is goedgekeurd. Bij een beschermd monument loopt dat goedkeuren via de overheid, dus vraag het vooraf na bij uw gemeente. Ik zeg u wanneer het tijd is om te bellen.
[...] Ook zijn er nieuwe stenen bijgekleurd die niet van oud te onderscheiden zijn. [...]
Bart van Oers2021
[...] Vooral het zorgvuldig herstellen en op kleur brengen van bestaand, oud metsel- en voegwerk is een van zijn bijzondere kwaliteiten. [...]
Aris de Groot2026
[...] Rudy heeft dit alles perfect hersteld met de originele kleur voegwerk en de originele kleur steen. [...]
Rob Rood2026
Valt een reparatie op in uw gevel?
Stuur een foto van de plekken die opvallen. U hoort binnen een week van mij.

