Bereikbaar op werkdagen 7:30-16:30

Metselaar in Liempde

voor voegwerk en metselwerk aan oude gevels

Voegwerk in Liempde en de dorpen eromheen: snijvoegen, reparaties en nieuwe voegen voor oude gevels, in kalkmortel. Dit voegwerk is een deel van mijn gevelrestauratie van oude panden.

Voegwerk is het zichtbare deel van de mortel tussen de stenen, en het houdt zo veel mogelijk water buiten.

Bel 06-41261786
Rudy van Esch
Rudy van EschEigenaar en uw vaste aanspreekpunt
Snijvoegwerk in rood metselwerk van een woonhuis in Moergestel, van dichtbij
Snijvoegwerk, Moergestel 2017

In het kort: hoe pak ik voegwerk aan?

Ik herstel wat slecht is, en de rest laat ik zitten. Maar is de voeg over de hele gevel slecht, dan gaat hij er helemaal uit. Allebei doe ik in kalkmortel die ik per gevel zelf maak.

  • Sinds 2005eigen bedrijf
  • 10 jaar garantievolgens mijn voorwaarden

Voegwerk aan oude gevels

Bij een oude gevel bepaalt het metselwerk het beeld. De voeg volgt dus. Dat geldt voor kleur en structuur, bij één losse voeg net zo goed als bij een hele gevel.

Een standaardmortel gebruik ik niet, omdat het ene pand om een andere voegmortel vraagt dan het andere. Ik meng hem zelf, afgestemd op de oude legmortel, de hardheid van de steen en het bouwjaar.

Soms gaat er een klein beetje cement in, meer niet. Want in een oude gevel hoort nagenoeg geen cement, en dat weten veel voegers niet.

Voegen met kalkmortel

Welk zand en welke kalk in de mortel gaan, kies ik per gevel. Dat kan luchtkalk zijn, hydraulische kalk of tras, zodat de voeg past bij de steen en de oude mortel. Is de kleur van het zand niet genoeg, dan meng ik er wat pigment door. Zo kan ik een voeg ook iets ouder laten lijken, zodat hij aansluit bij het oude werk.

Kalk vraagt wel geduld. Luchtkalk hardt uit met koolzuur uit de lucht, en dat duurt maanden. Daarom moet vers voegwerk enkele dagen tot een week vochtig blijven, zo staat in de ERM-richtlijn voor historisch voegwerk.

Soorten voegwerk op oude gevels

Welke voeg er terugkomt, bepaalt de gevel zelf, want ik breng terug wat er oorspronkelijk in zat. Op oude gevels zie ik vooral twee soorten: de snijvoeg en het doorgestreken voegwerk. Een knipvoeg, die iets buiten de gevel ligt, hoort er van oorsprong zelden in.

Maar er zijn meer vormen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) noemt bijvoorbeeld de voeg met een daggestreep. Dat is een lijn van een tot twee millimeter diep, midden in een brede voeg. Aan zulk voegwerk met daggestreep werkte ik in 2012 bij Kasteel Gemert.

Elke vorm bestaat uit liggende lintvoegen en staande stootvoegen.

Voegwerk met daggestreep in het oude metselwerk van Kasteel Gemert, van dichtbij
Voegwerk met daggestreep, Kasteel Gemert 2012
  • Nieuw snijvoegwerk in de gevel uit 1903 in Tilburg, van dichtbij
    Snijvoegwerk, Tilburg

    Knipvoeg en snijvoeg

    De meeste mensen zeggen knipvoeg, terwijl het op een oude gevel bijna altijd een snijvoeg is. Die ligt nagenoeg vlak met de steen, met strakke randen. Huizen van rond 1900 hebben er vaak een, zoals de voorgevel uit 1903 in Tilburg op de foto.

    Veel snijvoegwerk van nu is te dik en te breed. Dan gaat de voeg overheersen. Daarom pas ik hem aan op de steen, zodat het metselwerk het beeld blijft bepalen.

    Hoe ik dat doe, leest u bij knipvoeg of snijvoeg laten maken.

  • Plaatselijk hersteld voegwerk in oud metselwerk, van dichtbij
    Voegherstel, 2019

    Voegwerk herstellen

    Vaak is het meeste voegwerk nog goed, en zijn er maar een paar slechte plekken. Dan hoeft niet alles eruit. Ik herstel alleen die plekken, in de kleur en structuur van de voeg ernaast.

    Zo kunt u voegwerk plaatselijk laten herstellen zonder dat het opvalt. En u betaalt vooral voor de plekken die het nodig hebben, dus niet voor een hele gevel.

  • Voorgevel van een boerderij in Etten-Leur met groene voordeur en nieuw voegwerk
    Boerderij, Etten-Leur 2022

    Voegwerk vervangen

    Alles vervangen is de laatste stap. Ik adviseer het pas als repareren niet meer genoeg is. Dat is zo bij een gevel die overal versleten is, of die ooit met cement is gevoegd. Of het zover is, zie ik bij de opname, want dan bekijk ik de voeg over de hele gevel.

    Bij een monument is voor dit werk meestal een vergunning nodig. Die vraagt u zelf aan, en bij de opname hoort u van mij of en wanneer u de gemeente belt.

    De stappen, van uithakken tot de laatste voeg, leest u bij oud voegwerk laten vervangen.

  • Rudy van Esch aan het werk aan een bakstenen muur, vanaf de steiger
    Aan het werk, 2008

    Doorgestreken voegwerk

    Niet elke oude gevel had een snijvoeg. Doorgestreken voegwerk is eenvoudiger: glad afgewerkt, zonder gesneden randen. Ik maak het waar de gevel oorspronkelijk zo gevoegd was, in baksteen en ook in natuursteen. Zo kreeg bij het tolwachtershuis in Helvoirt het achterhuis een doorgestreken voeg.

    Hoe ik die voeg maak, leest u bij doorgestreken voegwerk in kalkmortel.

  • Metselwerk van de langgevelboerderij aan het Raadhuisplein in Liempde, opnieuw gevoegd met kalk
    Raadhuisplein, Liempde 2022

    Cementvoegen verwijderen

    Is een kalkgevel ooit met cement gevoegd, dan kan het vocht niet meer via de voegen weg. Op den duur kan dat schade geven. Daarom gaat zo'n voeg er meestal uit, ook als hij er nog gaaf uitziet. Ik haal het cement eruit en voeg opnieuw met kalk.

    Waarom dat nodig is, leest u bij cementvoegen uit kalkgevels verwijderen.

Eerst kijken, dan advies

Een eerste gesprek begint bij wat u wilt. Daarna bekijk ik zelf de gevel: de steen, de oude legmortel en de voeg die erin zit. Want die bepalen samen welke mortel erbij past. Bij restauratiewerk kom ik daarvoor kosteloos langs.

Ik let ook op oude reparaties in cement of in een verkeerde kleur. Die kom ik vaak tegen.

Dan geef ik advies zoals ik het zelf zou aanpakken. Soms is dat minder werk dan u dacht, en dat zeg ik u dan ook gewoon.

Wanneer ik nee zeg

Meestal zeg ik nee omdat een huis niet oud genoeg is, of omdat de klus te ver weg ligt.

Ik werk aan gevels die met kalk gemetseld zijn, in de regel van vóór 1940. Een monument hoeft het niet te zijn. Maar huizen van na de oorlog doe ik niet, en ook geen klussen verder dan 60 km rond Liempde. Alleen voor scheurherstel kom ik bij huizen van elk bouwjaar, en ook verder weg.

Gevelreiniging en impregneren doe ik ook niet, zelfs niet als onderdeel van voegwerk. Losse schoorstenen evenmin.

Voegwerk in de streek rond Liempde

Wie van Liempde naar Den Bosch rijdt, ziet de gevels veranderen. In de stad zijn ze sjieker en rijker gedetailleerd, in de dorpen meestal eenvoudiger. Maar in de oude mortel vind ik vaak hetzelfde: klapzand, fijn zand dat hier uit de grond kwam. Daar stem ik de nieuwe voeg op af, zodat hij dezelfde fijne structuur krijgt.

Klapzand staat ook in de ERM-richtlijn, als een van de oude zandsoorten naast onder meer rivierzand en duinzand.

In Boxtel, waar ik geboren ben, werkte ik aan diverse gevels, waaronder Villa de Omval. En in Oirschot werkte ik aan Molen De Korenaar, de molen op de foto. Links ziet u het oorspronkelijke voegwerk, dat technisch nog in orde was, en rechts het nieuw aangebrachte voegwerk.

De bakstenen romp van Molen De Korenaar in Oirschot, van onderaf
Molen De Korenaar, Oirschot 2023

Rudy heeft metselwerk van de voorgevel van ons monumentale huis in Sprang-Capelle gerepareerd en de hele gevel opnieuw gevoegd. [...]

Clarissa Kwaijtaal2026, op Google
Vragen

Vragen over voegwerk aan oude gevels

Kunt u in de winter voegen?

Ja, als het niet vriest. Ook niet in de dagen erna, want kalkvoegwerk is zeer gevoelig voor vorst, schrijft de RCE. Die raadt aan vers voegwerk af te schermen tegen uitdrogen en vorst, met natte zakken, dekens, folie of isolatieplaten. In mijn eigen planning zijn de wintermaanden daarom maar half vol, en bij vorst schuift het werk op.

Doet u ook voegwerk bij nieuwbouw?

In principe niet. Want nieuwbouw wordt met cementmortel gemetseld, en mijn werk ligt bij gevels die met kalk gemetseld zijn. Een knip- of snijvoeg op nieuwbouw kan ik wel maken. Maar ik doe het liever niet, want mijn vakmanschap komt bij restauratiewerk beter tot zijn recht.

Waar heeft u het vak van restauratiemetselaar geleerd?

Op de bouw, in het bedrijf van mijn vader, waar ik als tiener in de vakanties meewerkte. Mijn vader deed vooral nieuwbouw en renovatie, en pas later wat restauratie. Wat ik over kalkmortel weet, komt dus vooral uit jaren werk aan oude gevels, sinds 2005 in mijn eigen bedrijf. Ik gaf ook ooit een lezing bij Brabants Landschap, voor restauratie-architecten en bouwcoördinatoren.

Komt u zelf voegen, of stuurt u iemand?

Ik kom zelf. Ik bekijk uw gevel, en bij het werk ben ik er ook. Alleen het uithakken van een hele gevel doet een gespecialiseerde collega. U heeft dus één aanspreekpunt, van de eerste foto's tot de oplevering, en ik kan nakomen wat we hebben afgesproken.

Reviews op Google
Schrijf een review
  • [...] Perfect geadviseerd en het resultaat is prachtig authentiek. [...]

    Bart van Oers2021

  • Een vakman [...] met gedegen ervaring! [...]

    Linda Van Herwaarden2019

  • Rudy heeft de volledige gevel van mijn monumentale woonboerderij in Oirschot voorzien van nieuwe voegen. [...]

    Adriaan Risseeuw2025

Aanvraag

Voegwerk dat bij uw gevel past

Stuur een paar foto's van uw voegwerk, van dichtbij en van de hele gevel. U hoort binnen een week van mij.

Bel 06-41261786WhatsApp
Keurmerken en vakpartijen
  • Monumentenwacht Noord-Brabant
  • Stichting ERM
  • Vakgroep Restauratie
  • VCA
App RudyReactie op werkdagenBel 06-41261786